Dames en heren,
Chris Steenhuyse en familie,
Het is duidelijk dat u als agrarische ondernemer zeer populair bent. Weinig ondernemers kunnen op zoveel steunbetuigingen rekenen, als diegenen die aan ‘verbreding’ doen in de land- en tuinbouw. Dat is niet alleen goed voor uzelf, maar het toont ook de opportuniteiten aan andere ondernemers die eveneens geïnteresseerd zijn een andere functie aan hun landbouwbedrijf te koppelen.
Daarmee wil ik niet gezegd hebben dat er voor elk landbouwbedrijf een 'verbrede' weg loopt.
Voor bepaalde landbouwbedrijven is dit zelfs helemaal geen optie.
Verbreding is dus zeker geen wondermiddel voor alle kwalen, maar wel één van de strategieën voor de toekomst. Zo is verbreding nu reeds voor een 5000-tal landbouwbedrijven een welgekomen aanvulling in de bedrijfsvoering.
Voor velen onder jullie is het vaak zelfs de katalysator geworden die de motor draaiende houdt.
Het landbouwlandschap is ook enorm veranderd. De concurrentie neemt toe, wat maakt dat de boer zelf bepaalde keuzes moet maken.
Die keuzes zijn samengevat in een aantal simpele woorden: groter, of anders, en soms zelfs stoppen. Want ook stoppen kan in sommige situaties de beste oplossing zijn. Dat merken de medewerkers van ‘Boeren op een Kruispunt’ steeds vaker.
Maar vandaag hebben strategische keuze: ‘anders’.
Anders bestaat er hier concreet in dat u uw eigen kwaliteiten combineert met die van uw omgeving. Hier in de Vlaamse Ardennen hebt u alvast een heel mooie troef in handen.
Mooie natuur, een bijzonder landschap, de nabijheid van steden of juist de rust in je omgeving kunnen de kansen van verbreding vergroten. Zeker als je dat kunt combineren met bijvoorbeeld collega-ondernemers met soortgelijke plannen. Of als je de capaciteiten hebt om naast de primaire productie ook de handel of verdere verwerking zelf ter hand te nemen. Er zijn veel mogelijkheden. Verbreding is soms zelf niet eens enkel een strategische optie, maar gewoon een logische keuze.
Dames en heren,
Op ons verzoek heeft de Afdeling Monitoring en Studie van het Departement Landbouw een toestandrapport laten opmaken in verband met de verbrede landbouw in Vlaanderen.
In de studie zijn vier groepen verbrede landbouw geïdentificeerd:
1. Verbreding door sociaal-toeristische activiteiten met o.a. hoevetoerisme, dagrecreatie en -educatie en sociale activiteiten zoals zorgboerderijen.
Wij vieren begin volgende maand trouwens de 200ste zorgboerderij;
2. Verbreding door integratie van milieu, natuur en landschap in de bedrijfsvoering, waarbij onderscheid gemaakt wordt tussen agrarisch natuurbeheer en agrarisch landschapsbeheer;
3. Verbreding door uitbesteding van productiefactoren aan derden zoals grond en gebouwen, machines, dieren en menselijk kapitaal;
4. Verbreding door productie en afzet van landbouwproducten of -diensten zoals hoeveproducten, energie en nieuwe consumptiegoederen.
Uit het rapport blijkt d landbouwbedrijven aan verbreding doet in één van de daarnet opgesomde categorieën of 5.953 van de 33.272 bedrijven om precies te zijn. Wanneer we bedrijven die in meerdere categorieën voorkomen maar éénmaal meetellen komen we tot 4.644 bedrijven of 14% van de totaliteit.
Nog een aantal vaststellingen uit de studie:
1.bedrijven die aan één of andere vorm van verbreding doen behoren tot de middencategorie van grote bedrijven;
2. het opleidingsniveau van de verbreders is gemiddeld hoger dan van niet-verbreders;
3. zowel uit de jongere (onder 35 jaar) als oudere (boven de 55 jaar) leeftijdsklassen komen relatief minder verbreders;
4. tuinbouwers zijn ondervertegenwoordigd;
5. als een bedrijf volgens de biologische teeltmethodes volgt, bestaat er een grotere kans dat het bedrijf ook aan verbreding doet;
6. verstedelijking is een drijvende kracht en kans voor verbreding;
7. de groeiende vrijetijdssector is eveneens een motor voor de ontwikkeling van sommige verbredingsactiviteiten o.a. hoevetoerisme.
Wanneer verbrede landbouw in tijdsperspectief gezet wordt, blijkt vooral dat het aantal bedrijven met sociaal-toeristische activiteiten sterk toegenomen is sinds 2000.
Sinds de nieuwe maatregelen voor hoevetoerisme en hoeveverwerking alsook voor zorgboerderijen genomen zijn, kan dat ook niet anders.
Wat de zorgboerderijen betreft kunnen land- en tuinbouwers sinds 1 december 2005 een subsidie ontvangen voor het opnemen van een zorgt aak op hun bedrijf. De subsidie hiervoor bedraagt maximaal 40 euro per dag. In september waren reeds 775 zorgboerderij-overeenkomsten goedgekeurd voor uitbetaling.
Wat het stimuleren van hoevetoerisme en hoeveverwerking betreft, voorzien we vanuit Vlaanderen 40% subsidies voor onder meer het bouwen, verbouwen en uitrusten van bedrijfsgebouwen die gebruikt worden voor
- de aanmaak van zuivelproducten,
- het versnijden van, bereiden en verkoopsklaar maken van vlees,
- het artisanaal verwerken en verkoopsklaar maken van land- en tuinbouwproducten.
Naast deze financiële stimulansen werden ook op het vlak van de ruimtelijke ordening wat verduidelijkingen aangebracht die het hoevetoerisme moeten aanmoedigen. Waar vroeger het VLIF een tussenkomst voorzag voor maximaal 4 verblijfsgelegenheden is dit intussen bijvoorbeeld uitgebreid tot maximaal 8 verblijfsgelegenheden.
Dus ook vanuit de overheid zoeken wij mee om de verbreding een wezenlijke steun in de rug te geven.
Naast de verbreding door sociaal-toeristische activiteiten zijn ook bedrijven die aan agrarisch natuurbeheer doen aan een steile klim bezig binnen het verbredingsverhaal, bijvoorbeeld weidevogelbeheer en bedrijven met agrarisch landschapsbeheer zoals kleine waardevolle landschapselementen op de hoeve.
De andere categorieën bleven redelijk constant. Hoewel ik hier vandaag toch veel dynamisme vaststel binnen de categorie Productie en Afzet.
Dames en heren,
Het unieke van vandaag is dat er voor het eerst een groep van 13 hoeveproducten toetreedt tot het label ‘Erkend Verkooppunt Hoeveproducten '.
Het mooie aan deze groepstoetreding is dat het een samenwerking is van verschillende hoeves binnen het Regionale Landschap Vlaamse Ardennen.
'Samen' dingen doen, zeker op zo'n kleine oppervlakte en waar concurrentie nooit veraf is, is bewonderenswaardig.
Hopelijk is deze toetreding tot het VLAM label 'Erkend Verkooppunt Hoeveproducten' een eerste stap om echt samen te werken. Voorbeelden leren dat het zeker mogelijk is, maar niettemin is samen-werken van een andere dimensie dan gewoon samen-zijn en vraagt het de volledige inzet, een groot enthousiasme en grote werkkracht van alle betrokkenen.
We hebben net gehoord dat de groep die vandaag toetreedt al in zeer veel bedrijf takken actief is: vleespakketten, hoevezuivel, groenten, kruiden, fruit, drank, ... dat zijn dus al voor heel wat producten gespaarde voedselkilometers!
Laat ons stellen dat de consument kiest wat hij eet, maar steeds meer weet wat hij kiest: kwaliteit. En deze kwaliteit is een rechtstreeks gevolg van professionaliteit.
Graag wil ik de mensen van de 13 toegetreden hoeves, in het bijzonder onze gastheer, mijnheer Chris Steenhuyse, en zijn familie bedanken voor zoveel professionalisme binnen de landbouw.
Kortom: jullie zijn een voorbeeld voor verbreding; binnen de landbouw. Een landbouwsector die openstaat voor de samenleving. Als gastheer en gastvrouw op het platteland doen jullie mee het platteland 'leven' en laten jullie kinderen en stadsmensen het platteland 'beleven'.
En zo is de cirkel rond. Het goede imago is een uitstekende basis voor landbouwverbreding. En die multifunctionaliteit op het platteland zorgt op zijn beurt dan weer voor een nóg beter imago van de agrarische sector. Op die manier kunnen we niet anders dan succes boeken en worden die heuvels hier in de Vlaamse Ardennen met de glimlach getrotseerd.
Jullie zeggen het wellicht elke keer tegen de klanten of de gasten, maar ik zeg het vandaag graag tegen u: bedankt!
Voor uw inzet en uw aandacht.
