Oproep voor het indienen van voedselkwaliteitsregelingen voor een Vlaamse erkenning

Zoals bepaald in het Besluit van de Vlaamse Regering van 25 november 2005 betreffende de erkenning van voedselkwaliteitsregelingen met toepassing van Verordening (EG) nr. 1257/1999 kan de Vlaamse minister, bevoegd voor het landbouwbeleid, voedselkwaliteitsregelingen, die specifieke voorschriften voor landbouwproducten en landbouwproductiemethoden opleggen erkennen. Hiermee wil de Vlaamse overheid het nakomen van bijzondere bovenwettelijke kwaliteitseisen voor zowel producten als productieomstandigheden ondersteunen.

Kwaliteitsbevordering is immers een essentieel aspect van de koers die Europa op landbouwgebied is ingeslagen. Consumenten associëren kwaliteit ook in toenemende mate met factoren die niet het product als zodanig betreffen, maar wel de productieomstandigheden waaronder een product wordt geproduceerd. Er blijft echter een kloof bestaan tussen de voorkeur voor kwaliteit waaraan de consumenten uiting geven en de manier waarop zij zich in de winkels gedragen. Aanpassing van de productie aan de kwaliteitswensen van de consument is daarom een dynamisch proces van interactie tussen consumenten en producenten waarin het landbouwbeleid een grotere rol zou kunnen spelen. Een verschuiving naar een kwalitatief hoogwaardiger productie biedt, vooral wanneer daarvoor gespecialiseerde expertise vereist is, de landbouwers ook voordelen uit het oogpunt van inkomen en arbeidskwaliteit.

De afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling van het Departement Landbouw en Visserij doet een oproep voor het indienen van voorstellen van voedselkwaliteitsregelingen met betrekking tot de dierlijke sector. Bovendien komen enkel bovenwettelijke systemen in aanmerking waarvoor op Europees niveau nog geen specifieke structuur werd opgezet.

Enkel verenigingen die erkend zijn als centrum voor duurzame landbouw kunnen een  aanvraag tot erkenning van een voedselkwaliteitsregeling kunnen indienen.  Erkenningsaanvragen voor voedselkwaliteitsregelingen door niet erkende centra  kunnen ingediend worden indien reeds eerder of gelijktijdig een aanvraag tot  erkenning als centrum voor duurzame landbouw wordt ingediend.

De voedselkwaliteitsregeling die door een erkend centrum wordt ingediend, dient te  beantwoorden aan welbepaalde criteria:

• De voedselkwaliteitsregeling dient opgesteld te zijn door een beslissingsorgaan dat voldoende representatief is voor de landbouwers die deelnemen aan deze regeling en dient te beschikken over een duidelijk reglement met voorwaarden voor aansluiting en uitsluiting.
• Er dient voldaan te zijn aan de voorwaarden gesteld in artikel 22, § 2, van Verordening nr. 1974/2006 van de Commissie van 15 december 2006 tot vaststelling van uitvoeringsbepalingen van Verordening (EG) nr. 1698/2005 inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO).
• Een gedetailleerd lastenboek is voorhanden waarin uitvoerig de voorschriften zijn opgenomen m.b.t. te hanteren landbouwproductiemethoden die een goede garantie moeten geven voor de specificiteit van het productieproces en/of het kwaliteitsniveau van het product. Deze voorschriften moeten garanderen dat het kwaliteitsniveau van het eindproduct aanzienlijk hoger ligt dan de handelsnormen voor het product voor wat betreft de gezondheid van mens, dier of plant, het dierenwelzijn en de milieubescherming.
• Bindende productspecificaties en de garantie dat de inachtneming ervan wordt gecontroleerd door een onafhankelijk controleorgaan, zijn voorhanden.
• Het voedselkwaliteitssysteem staat open voor alle producenten.
• Het voedselkwaliteitssysteem is transparant en garandeert een volledige traceerbaarheid van de producten.
• Het voedselkwaliteitssysteem is afgestemd op bestaande of te verwachten marktkansen.

 De Vlaamse minister bevoegd voor het landbouwbeleid beperkt deze oproep tot het  indienen van voedselkwaliteitsregelingen tot de dierlijke sector.

Vlaams erkende voedselkwaliteitsregelingen in de dierlijke sector kunnen worden aangewend  voor het indienen van programmavoorstellen voor de uitvoering van voorlichtings- en  afzetbevorderingsacties voor landbouwproducten op de binnenmarkt in het kader van de  Verordening (EG) nr. 3/2008 van de Raad van 17 december 2007 én de Verordening (EG) Nr.  501/2008 van de Commissie van 5 juni 2005 wanneer voldaan is aan de criteria bepaald in  artikel 22, § 2, van Verordening nr. 1974/2006 van de Commissie van 15 december 2006 tot  vaststelling van uitvoeringsbepalingen van Verordening (EG) nr. 1698/2005 inzake steun voor  plattelandsontwikkeling uit het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling  (ELFPO).

Meer informatie over de specifieke voorwaarden voor erkenning als centrum voor  Duurzame landbouw en de criteria waaraan een voedselkwaliteitsregeling moet voldoen om  erkend te worden door de minster, alsook de aanvraagformulieren kunnen op deze webpagina worden teruggevonden.

De aanvragen samen met alle noodzakelijke stukken waaruit blijkt dat aan de voorwaarden  voldaan is, dienen uiterlijk tegen woensdag 22 september 2010 in twee exemplaren  ingediend te worden bij:

Vlaamse overheid

Departement Landbouw en Visserij

Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling

t.a.v. Johan Verstrynge, afdelingshoofd

Ellips – 6e verdieping

Koning Albert II-laan 35, bus 40

1030 Brussel

Een digitaal exemplaar van het indieningsdossier wordt overgemaakt aan maayke.keymeulen@lv.vlaanderen.be 

Maayke Keymeulen – Tel. 02 552 79 05 – Fax 02 552 78 71

e-mail: maayke.keymeulen@lv.vlaanderen.be

Verenigingen die een voedselkwaliteitsregeling beheren en opvolgen of wensen uit te werken kunnen een aanvraagformulier tot Vlaamse erkenning als centrum voor duurzame landbouw indienen bij de afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling. De vereniging kan erkend worden als centrum voor duurzame landbouw voor de organisatie van een voedselkwaliteitsregeling als voldaan is aan de voorwaarden, bedoeld in hoofdstuk II van het decreet van 3 maart 2004 inzake de subsidiëring van meer duurzame landbouwproductiemethoden en de erkenning van centra voor meer duurzame landbouw.

De voorwaarden zijn:

• opgericht zijn in de vorm van een vereniging zonder winstoogmerk met als statutair doel de bevordering van meer duurzame landbouwproductiemethoden in het kader van voedselkwaliteitsregelingen;
• op eenvoudig verzoek alle gegevens ter beschikking stellen nodig voor de controle en uitvoering van een steunmaatregel in kwestie
• aantoonbaar representatief zijn voor een steunmaatregel in kwestie in Vlaanderen en beschikken over voldoende expertise;
• alle waarborgen kunnen bieden voor een adequate organisatie en planning van een steunmaatregel in kwestie ter bevordering van meer duurzame landbouwproductiemethoden;
• de administratieve en financiële controle van het ministerie van de Vlaamse Overheid en de Europese Commissie aanvaarden.

Het aanvraagformulier voor erkenning als “Centrum voor Duurzame Landbouw in het kader van voedselkwaliteitsregelingen” kan u hier downloaden  (77 kB, 24 augustus 2010)

De afdeling onderzoekt de erkenningsaanvraag en adviseert de minister hierover. De Vlaamse minister bevoegd voor landbouwbeleid en zeevisserij neemt een beslissing inzake de erkenning.

Naar aanleiding van deze oproep kan een erkend centrum voor duurzame landbouw een aanvraag indienen voor het verkrijgen van een Vlaamse erkenning van een kwaliteitsregeling voor de dierlijke sector. Deze aanvraag gebeurt bij de afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling van het departement Landbouw en Visserij binnen de gestelde indieningstermijn.

Erkenningsaanvragen voor voedselkwaliteitsregelingen door niet erkende centra kunnen ingediend worden indien reeds eerder of gelijktijdig een aanvraag tot erkenning als centrum voor duurzame landbouw wordt ingediend.

De voedselkwaliteitsregeling moet beantwoorden aan welbepaalde criteria opgenomen in artikel 4 en 5 van het besluit van de Vlaamse Regering van 25 november 2005 betreffende de erkenning van voedselkwaliteitsregelingen met toepassing van Verordening (EG) nr. 1257/1999:

• De voedselkwaliteitsregeling dient opgesteld te zijn door een beslissingsorgaan dat voldoende representatief is voor de landbouwers die deelnemen aan deze regeling en dient te beschikken over een duidelijk reglement met voorwaarden voor aansluiting en uitsluiting.
• Er dient voldaan te zijn aan de voorwaarden gesteld in artikel 22, lid 2 van de Verordening(EG) nr. 1974/2006 van de Commissie van 15 december 2006 inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO):
• Een gedetailleerd lastenboek is voorhanden waarin uitvoerig de voorschriften zijn opgenomen m.b.t. te hanteren landbouwproductiemethoden die een goede garantie moeten geven voor de specificiteit van het productieproces en/of het kwaliteitsniveau van het product. Deze voorschriften moeten garanderen dat het kwaliteitsniveau van het eindproduct aanzienlijk hoger ligt dan de handelsnormen voor het product voor wat betreft de gezondheid van mens, dier of plant, het dierenwelzijn en de milieubescherming.
• Bindende productspecificaties en de garantie dat de inachtneming ervan wordt gecontroleerd door een onafhankelijk controleorgaan, zijn voorhanden.
• Het voedselkwaliteitssysteem staat open voor alle producenten.
• Het voedselkwaliteitssysteem is transparant en garandeert een volledige traceerbaarheid van de producten.
• Het voedselkwaliteitssysteem is afgestemd op bestaande of te verwachten marktkansen.

De Vlaamse minister bevoegd voor het landbouwbeleid beperkt deze oproep tot het indienen van voedselkwaliteitsregelingen tot de dierlijke sector. Bovendien komen enkel bovenwettelijke systemen in aanmerking waarvoor op Europees niveau nog geen specifieke structuur werd opgezet.

Het aanvraagformulier voor erkenning van een kwaliteitsregeling kan u hier downloaden  (89 kB, 24 augustus 2010)

Bij de aanvraag worden volgende documenten ingediend:

• een volledig ingevuld aanvraagformulier;
• een voedselkwaliteitsregeling;
• een gemotiveerde nota omtrent de extra kosten (instap-, deelname- en controlekosten) verbonden aan de voedselkwaliteitsregeling;
• het reglement van de deelnemende bedrijven;
• de samenstelling van het beslissingsorgaan dat de voedselkwaliteitsregeling opstelt.

Een expertencollege zal beoordelen of de ingediende voedselkwaliteitsregeling beantwoordt aan de vooropgestelde voorwaarden. Het zal aan de bevoegde Vlaamse minister een advies formuleren met betrekking tot het kwaliteitsniveau en de extra kosten die het volgen van een dergelijke regeling met zich meebrengt.

Op basis van de adviezen kan de minister één of meerdere voedselkwaliteitsregelingen een Vlaamse erkenning geven.

De minister, bevoegd voor het landbouwbeleid, heeft op basis van het besluit van de Vlaamse Regering van 25 november 2005 betreffende de erkenning van voedselkwaliteitsregelingen met toepassing van Verordening (EG) nr.1257/1999, de mogelijkheid om voedselkwaliteitsregelingen te erkennen die specifieke voorschriften voor landbouwproducten en landbouwproductiemethoden opleggen.

Hiermee wil de Vlaamse overheid het nakomen van bijzondere bovenwettelijke kwaliteitseisen voor zowel producten als productieomstandigheden ondersteunen.

Kwaliteitsbevordering is immers een essentieel aspect van de koers die Europa op landbouwgebied is ingeslagen. Consumenten associëren kwaliteit ook in toenemende mate met factoren die niet het product als zodanig betreffen, maar wel de productieomstandigheden waaronder een product wordt geproduceerd. Er blijft echter een kloof bestaan tussen de voorkeur voor kwaliteit waaraan de consumenten uiting geven en de manier waarop zij zich in de winkels gedragen. Aanpassing van de productie aan de kwaliteitswensen van de consument is daarom een dynamisch proces van interactie tussen consumenten en producenten waarin het landbouwbeleid een grotere rol zou kunnen spelen. Een verschuiving naar een kwalitatief hoogwaardiger productie biedt, vooral wanneer daarvoor gespecialiseerde expertise vereist is, de landbouwers ook voordelen uit het oogpunt van inkomen en arbeidskwaliteit.

In eerste instantie dienen de voedselkwaliteitsregelingen de kwaliteit van het voedsel te verhogen. Door het uitwerken van kwaliteitsregelingen kan het vertrouwen van de consument in voedselveiligheid toenemen. Traceerbaarheid, duurzaamheid, korte ketenafzet en inzicht in de productieomstandigheden (milieubescherming, dierenwelzijn, hygiëne, voedselveiligheid, minimaal of geen gebruik van pesticiden, verpakking,… ) zijn facetten van het productieproces die de consument steeds meer interesseren en die hij onmiddellijk koppelt aan intrinsieke kwaliteitsaspecten.

De te ontwikkelen systemen kunnen bijdragen tot een kwaliteitsverbetering van het geproduceerde voedsel (zowel wat grondstoffen als verwerkte producten betreft) en tot productdifferentiatie wat op zijn beurt weer aanleiding kan geven tot het realiseren van meer toegevoegde waarde. Indien een meerwaarde duidelijk aanwezig is, beschikt het product over extra troeven binnen de markt. Op deze wijze kunnen deze regelingen het inkomen van de land- en tuinbouwer op lange termijn ten goede komen.

Voor bepaalde land- en tuinbouwers zal instappen in kwaliteitsregelingen een belangrijk aspect zijn in het verder ontplooien en uitbouwen van hun bedrijfsvoering. Het al dan niet instappen, wordt aangestuurd door een ganse reeks factoren: ligging, arbeidstijdbesteding, noodzakelijke investeringen,… . Door deel te nemen aan dergelijke voedselkwaliteitsregelingen kan het arbeidsinkomen verhogen en het imago van de landbouw versterken.

Vlaams erkende voedselkwaliteitsregelingen in de dierlijke sector kunnen worden aangewend voor het indienen van programmavoorstellen voor de uitvoering van voorlichtings- en afzetbevorderingsacties voor landbouwproducten op de binnenmarkt in het kader van de Verordening (EG) nr. 3/2008 van de Raad van 17 december 2007 én de Verordening (EG) Nr. 501/2008 van de Commissie van 5 juni 2005 wanneer voldaan is aan de criteria bepaald in artikel 32 van Verordening 1689/2005.